Literaturako erruleta

Lablée, 1801

La Roulette, ou le Jour eleberri bat da, eta kasualitatez jokoaren lehen deskribapen osoa dauka: Palais-Royaleko aretoak, bi zeroakgurpilaZeroaDiru berdineko, dozenako edo zutabeko apusturik estaltzen ez duen zulo berde bakarra; etxearen abantailaren iturria. Bestela: zero bakarra, 0.Irakurri osorik →, apustu-taulaekipamenduaApustu-taulaMahaian inprimatutako apustu-sarea. Bestela: mahaia, tapiza, oihala.Irakurri osorik →, krupierrenpertsonakKrupierraErruleta-mahaia zuzentzen duen langilea.Irakurri osorik → deiak. Erruletaren jatorriaren lehen mailako iturria da, eta ia inork ez du eleberri gisa irakurri, eta hori bidezkoa da seguruenik.

Dostoievski, 1866

The Gambler 26 egunetan diktatu zuen, kontratu bat betetzeko eta Wiesbadenen eta Homburgen pilatutako joko-zorrak ordaintzeko. Kontalaria, Alexei, familia errusiar bateko tutorea da «Roulettenburg»-en; mahaietan fortuna bat irabazten du eta galdu egiten du, baita bere burua ere, liburuan zehar. Mahaien deskribapenak, jokalariek erabiltzen dituzten sistemak, bolada batek amaitu behar duelako ziurtasuna eta irabazi bat ezagutza dela iruditzeko modua dira edozein hizkuntzatan jokalariaren falaziaz egin den kontakizunik onena, 26 beltzakapustuaBeltza18 zenbaki beltzen gaineko diru berdineko apustua. Frantsesez: noir.Irakurri osorik → baino ia berrogeita hamar urte lehenago eta portaera-ekonomia baino mende bat lehenago idatzia.

Bad Homburg eta bainuetxeetako kasinoakDostoievskiren Roulettenburg

Thackeray eta bainuetxeak

Vanity Fair Becky Sharp Alemaniako bainuetxe-hiri bateko mahaietan dagoela amaitzen da, eta kapitulua zirriborro zorrotza da 1840ko hamarkadan erruleta-gurpil baten inguruan nor esertzen zen erakusteko: hondatuak, itxaropentsuak, aspertuak eta profesionalak. Thackerayk ikusia zuen; Baden-Baden bidaiari ingeles guztien ibilbidean zegoen. Turgenevek Smoke (Kea, 1867) eleberria areto berberetan kokatu zuen.

Jack London, 1912

«Shorty Dreams», Smoke Bellew liburuko ipuin bat, erruletako jokalari irabazle bat ondo erretratatzen duen fikziozko lan bakarra da, jokalariak sistemarik erabiltzen ez duelako. Smoke Bellew, Klondikeko urre-bilatzaile bihurtutako San Franciscoko gizona, Dawsoneko Elkhorn salooneko erruleta-mahai batean esertzen da eta irabazten hasten da, gauez gau, 3.500 dolar aldi bakoitzean. Haren lagun Shortyk erabakitzen du ametsetan ari dela. Dawsoneko jokalariek, «unibertsitateetako matematika-azkarrei» esker badakitenez erruleta bera dela sistema bakarra, koadernoak betetzen dituzte haren apustuak deszifratu nahian, eta ez dute ezer aurkitzen, Smokek nahita aldatzen baitu bere jokoa; behin, berrogei muga-apustu galtzen ditu jarraian, irudia nahasteko.

Hiriko hamar joko-jabeek 10.000 dolarreko banka bat osatzen dute atzeko gela batean eta hura hausteko gonbita egiten diote. Ordu eta erdian hausten du. Beren mugak zentimo batera jaitsi edo mahaiak itxi beharraren aurrean, sistema zenbatean salduko duen galdetzen diote. Hogeita hamar mila dolar, dio berak, hiru mila bakoitzak, urre-hautsetan ordainduta, eta agintzen du ez duela inoiz berriro erabiliko Dawsonen. Ordaindu egiten dute. Orduan erakusten die: bolaekipamenduaBolaBidean errotorearen aurka jaurtitzen den bola txikia. Gaur egungo bolak ivorinazkoak edo teflonezkoak dira, 18–21 mm-koak.Irakurri osorik → jaurtitzen bada 9a zaintzailearen aurrez aurre dagoela, 26ak irabazten du; 11 aurrez aurre badago, zero bikoitzaaldaeraZero bikoitzaGurpil amerikarreko 00 zuloa. Haren ondorioz, etxearen abantaila 2,70% izatetik 5,26% izatera igotzen da.Irakurri osorik → ateratzen da; zero bikoitza aurrez aurre badago, 32a. «Ez da beti gertatzen, baina normalean gertatzen da.» Big Burkek gurpila gelditzen du, begiratu egiten dio, mahaiaren ondoko sukaldeari begiratzen dio, eta biraoka hasten da. Beroak deformatu du gurpila. Ez zen inoiz sistema bat izan; gurpil alboratulaborategiaGurpil alboratuaAkats fisikoengatik zulo batzuk 1/37 baino probableagoak dituen gurpila. Arraroa da, eta erregistratutako milaka biraren bidez baino ezin da detektatu.Irakurri osorik → bat zen, eta ohartu zen gizon bat.

Londonek 1897–98ko negua Klondiken igaro zuen, eta saloonak ezagutzen zituen. Ipuina abantaila-jokoaren ikasgai osoa da, Thorp baino berrogeita hamar bat urte lehenago: behatu, erregistratu, sektoreangurpilaSektoreaGurpileko zulo jarraituen arku bat, apustu-taulako talde batetik bereizia.Irakurri osorik → apustu egin, eredua aldatu etxeak zuk ikusten duzuna ikus ez dezan, eta saldu mahaia lekuz aldatu aurretik. Joseph Jaggerrek benetan egin zuen hori Monte Carlon 1880 inguruan; Londonen bertsioa barregarriagoa da, eta sistemek zergatik ezin duten funtzionatu jokalariek emandako hitzaldia gune honetako edozer bezain zehatza da.

Monte Carloko erruletaMitoa: beti irabazten duen erruleta-estrategia

Fleming, 1953

Casino Royale baccarat-ari buruzkoa da gehienbat. Erruletan, Bondek lehen bi dozenetanapustuaDozena1–12, 13–24 edo 25–36; 2:1 ordaintzen du.Irakurri osorik → apustu egiten du mahaiaren gehienekoarekin, apustu-taularen bi heren estaliz, eta eszena horretan zazpi biratatik sei irabazten ditu, eta Flemingek Bondi pentsarazten dio bira bakoitzak ez duela loturarik aurrekoarekin. Sarean saltzen den «James Bond estrategia», 19–36, 13–18 errenkada bikoitzaapustuaErrenkada bikoitzaOndoz ondoko bi errenkadatako sei zenbaki; 5:1 ordaintzen du. Frantsesez: sixain.Irakurri osorik → eta zeroa estaltzen dituen apustu banatua, ez dago eleberrian, ezta guk aztertutako Flemingen beste libururik batean ere; ez dakigu nork eman zion lehen aldiz Bonden izena. Bi apustuek 2,70% kostatzen dute zero bakarreko gurpil batean. «Erruletako apustu-estrategiak» atalean dago aritmetika.

Erruletako mahai-mugak

Ez-fikzioa

Thomas Bassen The Eudaemonic Pie (1985) liburuak zapata-ordenagailuen istorioa kontatzen du, eta irakurle orokorrarentzat erruletaren fisikari buruzko libururik onena da. Richard Epsteinek eta Stewart Ethierrek idatzi zuten matematika serioa. Russell Barnharten Beating the Wheel (1983) liburuak alborapen-jokoaren historia biltzen du. Inork ez du idatzi sistemek zergatik huts egiten duten azaltzen duen liburu irakurgarririk, orrialde bakar batean sartzen baita, eta gune honek badu orrialde hori.

Eudaemonak

Fikzioak dakiena

Sistema kontrola duzula sentitzeko modu bat dela. Irabazi bat ezagutza bezala sentitzen dela. Jarraitu ezin duen boladak jarraitu egiten duela. Benetan irabazten duen jokalari bakarra gurpilean akatsen bat aurkitu duena dela, eta azkar saldu behar duela. Mahaia dela pertsonaia batek nor den erakusten duen lekua, emaitza haren esku ez dagoenean. Matematikak gauza berberak esaten ditu zenbakitan; eleberrigileek esan zituzten lehenik.

Galderak